پاورپوینت قوانین مربوط به کالبد شهر در قانون شهرداری

پاورپوینت قوانین مربوط به کالبد شهر در قانون شهرداری در 37 اسلاید به برسی حقوق و قوانین شهری پرداخته است که میتوان آن را از وب سایت معماری نوین ارچ دریافت نمایید. در شرایط کنونی در حالی که صنعت ساختمان در کشور هنوز از وضع و اجرای مقررات لازم وایجاد فضای شهری امن و سالم به دور است،شاید سخن گفتن در باره مطلوبیت سیمای شهر نوعی تجمل گرایی و سخنی از سر آسودگی باشد،اما ایجاد محیط و فضای مطلوب شهری،در سلامت روان شهروندان به اندازه ایجاد ساختمانهای امن و سالم جایز اهمیت است. فروشگاه معماری نوین ارچ ارائه دهنده پاورپوینت معماری و پروژه تمامی دروس معماری می باشد.

پاورپوینت قوانین مربوط به کالبد شهر در قانون شهرداری

• مقدمه
• قوانین موثر در کنترل ساختمان
• مقررات ملی ساختمان
• آیین نامه ها و استاندارد ها
• اصول مدریت کنترل ساختمان
• کنترل نهایی
• کنترل تراکم و ارتفاع ساختمان
• منابع

قوانین مربوط به کالبد شهر در قانون شهرداری

خلاصه پاورپوینت قوانین مربوط به کالبد شهر در قانون شهرداری

قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان حوزه عملکرد قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمانی شامل مجموعه قوانین،مقررات، آیین نامه ها ،استانداردها و تشکل های مهندیب،حرفه ای و صنفی می شود. بر اساس ماده 2 این قانون اهداف و خط مشی های آن چنین برشمرده شده است:

• 1-تقویت و توسعه فرهنگ و ارزش های اسلامی در معماری و شهرسازی
• 2-تنسیق امور مربوط به مشاغل و حرفه های فنی و مهندسی در بخش های ساختمانی و شهرسازی
• 3-تامین موجبات رشد و اعتلای مهندسی در کشور

اصول مدریت کنترل ساختمان

شروعیت مقررات ساختمانی از آنجا ناشی می شود که دولت ها مسئولیت دارند بر صنعت ساختمان نظارت کنند یا شرایط آن را فراهم سازند تا از حصول اهداف خاصی اطمینان حاصل نمایند. این اهداف که در مورد مقررات ساختمانی در کشورهای مختلف و از جمله کشورهای ما طبقه بندی شده و تقریبا یکسان است،در چهار هدف عمده خلاصه می شوند که عبارتند از :ایمنی،بهداشت،آسایش و صرفه اقتصادی.

کنترل تراکم و ارتفاع ساختمان

سطح ثابت و مشخصی از زمین با کاربری مسکونی ،پذیرای میزان متفاوتی از جمعیت است.بدیهی است که اندازه قطعات زمین مسکونی ،مساحت زیربنا،سطح فضای باز،تعداد واحدهای مسکونی در هر ساختمان و تعداد طبقات بر میزان جکعیت پذیری مناطق مسکونی موثر است.این مساله یکی از بحث های مهم و اساسی در برنامه ریزی شهری و تهیه طرح های توسعه شهری است.

دربرنامه ریزی کالبدی هر شهر،کنترل تراکم از جهاتی چند اهمیت دارد.توزیع فضای مناسب با خدمات از مهم ترین این موارد است.در صورتی که بر چگونگی توزیع و اسکان جمعیت در مناطق مختلف شهری نظارت نشود،با متراکم شدن جمعیت در بخشی از شهر ،تعادل مورد نظر بین امکانات و جمعیت به هم می خورد

 نگاهی به قوانین و مقررات شکل‌دهنده کالبد شهری در ایران

چهره و کالبد شهرهای ما، از ارتفاع ساختمان‌ها و عرض کوچه‌ها گرفته تا کاربری زمین‌ها و محل قرارگیری پارک‌ها، محصولی از تصمیمات، سلایق و نیروهای متعددی است. در میان این نیروها، قوانین و مقررات شهرسازی که توسط نهادهای عمومی مانند شهرداری‌ها و شورای عالی شهرسازی و معماری ایران تدوین و اجرا می‌شوند، نقشی محوری و تعیین‌کننده دارند. این قوانین که در قالب “طرح‌های توسعه شهری” ارائه می‌شوند، به مثابه دستورالعملی برای رشد و توسعه فیزیکی شهر عمل کرده و چهارچوبی را برای فعالیت‌های ساخت و ساز تعریف می‌کنند. درک این قوانین برای دانشجویان و فعالان حوزه معماری و شهرسازی، جهت فهم منطق حاکم بر شکل‌گیری محیط مصنوع، امری ضروری است.

سلسله مراتب طرح‌های توسعه شهری

قوانین کالبدی شهرها در ایران عمدتاً در قالب یک سلسله مراتب از طرح‌های بالادست به پایین‌دست تدوین می‌شوند:

1. طرح جامع شهر: این طرح به مثابه قانون اساسی توسعه یک شهر است. طرح جامع، یک سند راهبردی و بلندمدت (معمولاً ۱۰ تا ۱۵ ساله) است که جهت‌گیری‌های کلی توسعه شهر را مشخص می‌کند. مهم‌ترین خروجی طرح جامع، “نقشه کاربری اراضی” و “ضوابط منطقه‌بندی (Zoning)” است. این نقشه، کل شهر را به مناطق مختلف (مسکونی، تجاری، صنعتی، فضای سبز و…) تقسیم کرده و مشخص می‌کند در هر پهنه از شهر چه فعالیت‌هایی مجاز است.
2. طرح تفصیلی: طرح تفصیلی بر اساس چهارچوب‌ها و ضوابط تعیین شده در طرح جامع تهیه می‌شود، اما وارد جزئیات بیشتری در مقیاس محلات و بلوک‌های شهری می‌شود. این طرح به طور دقیق مشخص می‌کند که در هر قطعه زمین (پلاک) چه ساخت و سازی با چه مشخصاتی مجاز است. طرح تفصیلی، مبنای اصلی شهرداری‌ها برای صدور “پروانه ساختمانی” است.

مفاهیم و ابزارهای کلیدی در قوانین کالبدی

طرح‌های تفصیلی از طریق مجموعه‌ای از ابزارها و ضوابط، کالبد شهر را کنترل و هدایت می‌کنند:

• کاربری زمین (Land Use): مشخص می‌کند که از یک قطعه زمین برای چه فعالیتی می‌توان استفاده کرد (مثلاً مسکونی، اداری، آموزشی، درمانی و…). این ابزار از استقرار کاربری‌های ناسازگار در کنار هم (مثلاً یک کارخانه صنعتی در کنار یک منطقه مسکونی) جلوگیری می‌کند.
• تراکم ساختمانی (Building Density): یکی از مهم‌ترین و بحث‌برانگیزترین ضوابط، تراکم ساختمانی است که میزان مجاز ساخت و ساز در یک قطعه زمین را تعیین می‌کند. این ضابطه معمولاً به صورت درصدی از مساحت زمین تعریف می‌شود (مثلاً تراکم ۱۸۰ درصد در یک زمین ۲۰۰ متری یعنی می‌توان ۳۶۰ متر مربع بنای مفید ساخت). تراکم ساختمانی به طور مستقیم بر تعداد طبقات و جمعیت‌پذیری یک منطقه تأثیر می‌گذارد.
• سطح اشغال (Building Coverage): این ضابطه مشخص می‌کند که چه درصدی از مساحت زمین را می‌توان به ساختمان اختصاص داد. مابقی زمین باید به فضای باز (حیاط) اختصاص یابد. برای مثال، سطح اشغال ۶۰ درصد در یک زمین ۲۰۰ متری یعنی ساختمان نمی‌تواند بیش از ۱۲۰ متر مربع از زمین را بپوشاند. این قانون برای تأمین نور، تهویه و فضای باز در قطعات شهری ضروری است.
• ضوابط ارتفاعی: این قوانین حداکثر ارتفاع مجاز ساختمان‌ها را در مناطق مختلف شهر تعیین می‌کنند. این ضوابط می‌توانند به صورت تعداد طبقات (مثلاً حداکثر ۵ طبقه) یا ارتفاع به متر بیان شوند.
• حریم‌ها و پیش‌آمدگی‌ها (Setbacks & Projections): قوانین مربوط به حریم، حداقل فاصله‌ای که ساختمان باید از مرزهای زمین (شمال، جنوب، شرق، غرب) و از معابر عمومی رعایت کند را مشخص می‌کنند. این قوانین برای تأمین نور و تهویه همسایگان و حفظ نظم در خط آسمان شهری اهمیت دارند. ضوابط پیش‌آمدگی نیز میزان مجاز بیرون‌زدگی عناصری مانند بالکن از حجم اصلی ساختمان را تعیین می‌کنند.

فرآیند صدور پروانه ساختمانی

هرگونه عملیات ساخت و ساز در محدوده شهرها نیازمند اخذ مجوزی به نام “پروانه ساختمانی” از شهرداری است. برای دریافت این مجوز، مالک باید نقشه‌های معماری طراحی شده توسط مهندس معمار را به شهرداری ارائه دهد. کارشناسان فنی شهرداری این نقشه‌ها را با ضوابط طرح تفصیلی (شامل تراکم، سطح اشغال، حریم‌ها، تعداد پارکینگ و…) تطبیق می‌دهند و در صورت عدم مغایرت، پروانه ساختمانی صادر می‌شود. این فرآیند، اصلی‌ترین مکانیزم کنترل و نظارت بر ساخت و سازهای شهری است.

نقد و چالش‌ها

با وجود اهمیت این قوانین، سیستم برنامه‌ریزی و کنترل شهری در ایران با چالش‌هایی نیز روبروست. گاهی اوقات، ضوابط طرح‌های جامع و تفصیلی بیش از حد خشک و انعطاف‌ناپذیر هستند و مانع از بروز خلاقیت‌های معمارانه می‌شوند. از سوی دیگر، پدیده‌هایی مانند “تراکم فروشی” توسط شهرداری‌ها برای تأمین منابع مالی، گاهی منجر به نادیده گرفتن ظرفیت‌های زیست‌محیطی و زیرساختی یک منطقه شده و به مشکلاتی مانند ترافیک سنگین، کمبود خدمات و کاهش کیفیت زندگی دامن می‌زند.

جمع‌بندی

قوانین و مقررات شهرسازی، به ویژه طرح‌های تفصیلی، به عنوان DNA کالبد شهری عمل می‌کنند. این ضوابط با کنترل متغیرهایی چون کاربری، تراکم، ارتفاع و سطح اشغال، به طور مستقیم بر شکل و شمایل ساختمان‌ها، خیابان‌ها و در نهایت کل شهر تأثیر می‌گذارند. برای یک معمار، شناخت دقیق این قوانین نه تنها برای طراحی یک پروژه قابل ساخت ضروری است، بلکه به او کمک می‌کند تا با درک محدودیت‌ها و فرصت‌ها، راهکارهای خلاقانه‌تری برای ارتقاء کیفیت محیط زندگی در چهارچوب قوانین موجود بیابد.

پیشنهاد ویژه:

شما می توانید برای سفارش پایان نامه و پروپوزال در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد به وب سایت معماری نوین پروژه مراجعه نمایید.